
Je snijdt een komkommer, hakt een ui en schuift de groenten van je snijplank de pan in. Maar terwijl je mes over de plank beweegt, komen er ook piepkleine stukjes plastic los. Die kunnen samen met je ingrediënten in de maaltijd terechtkomen.
Wetenschappers onderzochten hoeveel plastic er bij het snijden vrijkomt. Hun berekeningen kwamen uit op tientallen miljoenen deeltjes per jaar. Afkomstig van een voorwerp dat in vrijwel iedere keuken dagelijks wordt gebruikt.
Miljoenen plasticdeeltjes onder je mes
In 2023 publiceerden onderzoekers in Environmental Science & Technology een studie naar de slijtage van kunststof snijplanken. Ze onderzochten twee veelgebruikte soorten plastic: polyethyleen en polypropyleen.
Voor polyethyleen berekenden de onderzoekers een jaarlijkse blootstelling van ongeveer 14,5 tot 71,9 miljoen plasticdeeltjes. Bij polypropyleen liep de schatting op tot ongeveer 79,4 miljoen deeltjes per jaar.
Van snijgroef naar maaltijd
Onderzoekers vonden bij het snijden zowel microplastics als nog kleinere nanoplastics. Een studie uit 2026 naar zeven kunststof snijplanken liet opnieuw zien dat zulke bijzonder kleine deeltjes kunnen vrijkomen.
Microplastics zijn plasticdeeltjes kleiner dan vijf millimeter. Nanoplastics zijn nog veel kleiner. Ze zijn daardoor moeilijker op te sporen en te onderzoeken.
Dat maakt het ook lastiger om vast te stellen hoeveel van die allerkleinste deeltjes in ons voedsel terechtkomen en wat er vervolgens in ons lichaam mee gebeurt.
Wat gebeurt er met die deeltjes in ons lichaam?
Micro- en nanoplastics worden inmiddels aangetroffen in voedsel, drinkwater en menselijk weefsel. Wetenschappers onderzoeken wat deze deeltjes kunnen doen met onze darmen en ons afweersysteem.
In 2025 verscheen een onderzoek waarin voedsel op verschillende soorten snijplanken werd bereid en vervolgens aan muizen werd gegeven. Na twaalf weken zagen onderzoekers bij sommige soorten plastic veranderingen in de darmen, darmbacteriën en ontstekingsreacties van de muizen. De effecten verschilden per materiaal.
Dat betekent dat de deeltjes uit snijplanken in dit onderzoek invloed hadden op het lichaam van muizen. Wat dit op langere termijn voor mensen betekent, weten we nog niet goed. Wel is duidelijk dat kunststof snijplanken tijdens het snijden een bron van microplastics kunnen zijn.
Welke snijplank kies je?
Wie minder kunststof wil gebruiken bij het bereiden van voedsel, heeft verschillende mogelijkheden. De materialen verschillen in samenstelling, onderhoud en slijtage.
Kunststof
Kunststof snijplanken zijn licht, betaalbaar en vaak geschikt voor de vaatwasser. Door regelmatig gebruik ontstaan snijgroeven. Daarbij kunnen plasticdeeltjes vrijkomen, terwijl diepe beschadigingen het oppervlak lastiger schoon te houden maken.
Massief hout
Een snijplank van massief hout bevat geen kunststof snijoppervlak. Bij slijtage kunnen houtvezels vrijkomen in plaats van plasticdeeltjes.
Hout vraagt wel om zorgvuldig onderhoud. Maak de plank met de hand schoon, laat hem goed drogen en voorkom dat hij langdurig in water ligt. Daarmee verklein je de kans op kromtrekken en scheuren.
Bamboe
Bamboe is stevig en groeit snel. Veel bamboeplanken bestaan uit afzonderlijke stroken die met lijm aan elkaar zijn bevestigd.
Het is daarom verstandig om niet alleen naar het bamboe te kijken, maar ook naar de gebruikte lijm. Een fabrikant moet kunnen aangeven of de plank geschikt is voor contact met voedsel.
Houtvezelcomposiet
Sommige snijplanken worden gemaakt van samengeperste houtvezels of houtpulp, gecombineerd met een bindmiddel zoals hars. Ze zijn vaak dun, stevig en gemakkelijk te onderhouden.
De samenstelling verschilt per fabrikant. Een plank die grotendeels uit houtvezels bestaat, kan dus ook synthetische stoffen bevatten. Het is verstandig om te kijken welke harsen of andere bindmiddelen zijn gebruikt.
Glas
Glazen snijplanken zijn glad, nemen geen vocht op en zijn gemakkelijk schoon te maken. Ze geven bij normaal gebruik geen microplastics af en zijn daardoor op het eerste gezicht een aantrekkelijk alternatief voor kunststof.
Toch heeft glas een belangrijk nadeel. Het oppervlak is zo hard dat messen sneller bot worden. Ook kan glas bij een harde klap beschadigen of breken. Daardoor is een glazen snijplank minder geschikt voor dagelijks snijwerk.
En hoe zit het met bacteriën?
Bij een snijplank gaat het natuurlijk ook om voedselhygiëne. Zowel hout als kunststof kan veilig worden gebruikt wanneer je de plank goed schoonmaakt.
Diepe snijgroeven en scheuren verdienen extra aandacht. Daar kunnen voedselresten achterblijven, waardoor schoonmaken moeilijker wordt.
Vooral bij rauw vlees, vis en gevogelte is het belangrijk om te voorkomen dat bacteriën op andere voedingsmiddelen terechtkomen. Gebruik hiervoor bij voorkeur een aparte snijplank en maak gebruikte materialen na afloop schoon met warm water en afwasmiddel. Laat de planken daarna volledig drogen.
Een sterk beschadigde plank kun je beter vervangen, ongeacht het materiaal.
Waar let je op bij een nieuwe snijplank?
Een snijplank koop je vaak op basis van formaat, uitstraling of gebruiksgemak. Maar er zijn meer eigenschappen die je kunt meenemen in je keuze.
- Materiaal: is de plank gemaakt van massief hout, kunststof, bamboe of een combinatie van materialen?
- Samenstelling: zijn er lijmen, harsen of andere bindmiddelen gebruikt? En geeft de fabrikant daar informatie over?
- Slijtage: hoe goed is het oppervlak bestand tegen regelmatig snijden?
- Onderhoud: kun je de plank gemakkelijk schoonmaken en volledig laten drogen?
- Beschadigingen: ontstaan er diepe groeven of scheuren waarin voedselresten kunnen achterblijven?
Vooral bij samengestelde materialen is het verstandig om verder te kijken dan de productnaam. Woorden als natuurlijk, bamboe of houtvezel vertellen nog niet precies waaruit een snijplank bestaat.
Een bewuste keuze in de keuken
Een snijplank is iets waar je vaak jarenlang mee doet, zonder er veel bij stil te staan. Toch loont het om bij de aanschaf verder te kijken dan het uiterlijk of het gebruiksgemak.
Je hoeft daarvoor niet meteen al je keukenspullen te vervangen. Kijk eens naar de plank die je nu gebruikt, hoe die eraan toe is en waar hij van gemaakt is. Is hij aan vervanging toe, dan kun je een keuze maken die past bij wat jij belangrijk vindt.
Bronnen
- Yadav, H. et al. (2023). Cutting Boards: An Overlooked Source of Microplastics in Human Food? Environmental Science & Technology.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37220346/ - Luo, Y. et al. (2022). Assessment of microplastics and nanoplastics released from a chopping board using Raman imaging in combination with three algorithms. Journal of Hazardous Materials.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35278972/ - Wang, M. et al. (2026). Oligomer self-assembly is a major source of nanoplastic release from household plastic cutting boards. Communications Materials.
https://www.nature.com/articles/s43246-026-01290-y - Gan, H.-J. et al. (2025). Simulated Microplastic Release from Cutting Boards and Evaluation of Intestinal Inflammation and Gut Microbiota in Mice. Environmental Health Perspectives.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40042913/ - Voedingscentrum. Basis keukengerei: hout of plastic?
https://www.voedingscentrum.nl/nl/gezonde-recepten/kookhulp/basis-keukengerei.aspx - RIVM. Gevolgen voor de gezondheid van microplastics.
https://www.rivm.nl/plastics/gevolgen-gezondheid