Ons leven tussen controles door

Twee mensen aan een houten tafel met koffiekopjes, hun handen raken elkaar

Er is een soort onbezonnenheid die verdwijnt na een kankerdiagnose. Dat gebeurt niet ineens op één duidelijk moment, maar geleidelijk. Eerst is er vooral angst. Alles wat je dacht te weten over de komende maanden, over je werk, vakanties en de plannen die je samen hebt gemaakt, staat ineens op losse schroeven. De toekomst, die daarvoor zo vanzelfsprekend leek, voelt plotseling onzeker.

Daarna komt er langzaam weer beweging. Je gaat weer boodschappen doen, werken, koken en afspraken maken. Het gewone leven keert terug, maar de vanzelfsprekendheid waarmee je erin stond, is veranderd.

Sinds Arnauds diagnose leven we niet alleen met wat er toen is gebeurd, maar ook met alles wat steeds terugkomt. De controles, de scans, het wachten op uitslagen en de periodes ertussen. Weken waarin het leven bijna weer gewoon voelt, afgewisseld met weken waarin de spanning steeds dichterbij komt.

In het begin stonden we stil

In het begin waren we echt verlamd door de diagnose. Emotioneel, maar ook praktisch. Vooruitkijken voelde bijna onmogelijk. Hoe maak je plannen als je niet weet hoe je leven er over een paar maanden uitziet? Hoe boek je een vakantie, denk je na over werk of praat je over later als alles ineens onzeker voelt?

We moesten opnieuw leren om vooruit te kijken. De vrijheid om zomaar iets te plannen, zonder eerst rekening te houden met ziekenhuisafspraken, controles of mogelijke uitslagen, was niet meer vanzelfsprekend.

Die verandering zit soms in kleine dingen. Ik boek bijvoorbeeld nog steeds vakanties met annuleringsmogelijkheid. Vroeger dacht ik daar nauwelijks over na, maar tegenwoordig is het voor ons geen doemdenken, maar realisme. Een manier om plannen te blijven maken, met ruimte voor wat we niet kunnen voorspellen

De diagnose reist mee

Langzaam hebben we ontdekt dat de diagnose niet alleen bestaat op de dagen waarop we in het ziekenhuis zijn. Hij reist met ons mee. In onze agenda, ons werk, de keuzes die we maken en de manier waarop we naar de toekomst kijken.

Dat betekent niet dat alles om ziekte draait. Er wordt hier ook gelachen, gekookt, gewerkt en volop geleefd. We maken plannen, kijken ergens naar uit en genieten van gewone dagen. We willen ons leven niet kleiner maken dan nodig is.

Toch blijft de diagnose aanwezig. Soms als een stille laag onder de dag, soms veel nadrukkelijker, bijvoorbeeld wanneer er weer een scan aankomt. Een paar weken van tevoren verandert er iets. De spanning bouwt zich langzaam op, ook als er aan de buitenkant weinig anders lijkt. Je doet boodschappen, voert gesprekken en gaat door met je werk, terwijl je gedachten steeds vaker afdwalen naar die ene afspraak.

En dan is er het wachten op de uitslag. Een periode waarin de tijd soms anders lijkt te lopen. Je probeert gewoon verder te gaan, maar ergens op de achtergrond blijft die vraag aanwezig: wat als het deze keer anders is?

Dezelfde diagnose, een andere manier van dragen

Arnaud heeft echt de gave om in het nu te leven. Hij haalt zich niet snel allerlei mogelijke negatieve uitslagen in zijn hoofd. Natuurlijk raakt spanning hem ook, maar hij kan vaak beter blijven bij vandaag. Bij wat er nu is en wat we op dit moment weten.

Bij mij werkt dat anders. Mijn hoofd gaat sneller vooruit. Ik denk eerder aan scenario’s, aan wat er zou kunnen gebeuren en wat een uitslag zou betekenen. Vooral in de aanloop naar een scan kan die spanning zich opbouwen. Voor de buitenwereld is dat lang niet altijd zichtbaar, maar vanbinnen kan het behoorlijk aanwezig zijn.

We hebben moeten leren dat we daar verschillend in zijn. En misschien nog wel belangrijker: dat we elkaar daarin niet hoeven te veranderen. Arnaud hoeft niet banger te worden omdat ik verder vooruitdenk. En ik hoef niet te doen alsof ik de onzekerheid net zo gemakkelijk naast me neerleg als hij.

We dragen dezelfde diagnose met ons mee, maar ieder op onze eigen manier.

Dat besef heeft ons geholpen. Soms heb ik behoefte om ergens over te praten, terwijl Arnaud liever doorgaat met wat hij aan het doen is. Dat hoeft geen afstand tussen ons te creëren. We weten inmiddels beter wat de ander nodig heeft, ook als dat iets anders is dan wat we zelf zouden kiezen.

Wat mij helpt

Vooral in de weken voor een scan merk ik hoe gemakkelijk mijn gedachten vooruitlopen op wat er zou kunnen gebeuren. In de loop van de tijd heb ik gezocht naar manieren om daar beter mee om te gaan. Ik heb een mindfulnesstraining gevolgd en gebruik nog regelmatig ademhalingsoefeningen. Die helpen me om mijn aandacht terug te brengen naar het moment, in plaats van steeds opnieuw bezig te zijn met mogelijke uitkomsten. De onzekerheid verdwijnt daardoor niet. De scan komt er nog steeds aan en de uitslag blijft onbekend. Maar ik merk dat ik wat meer ruimte krijg tussen wat ik denk en hoe ik daarop reageer.

Ik hoef de spanning niet weg te duwen om toch verder te kunnen met mijn dag. Angst en verdriet mogen er zijn, zonder dat ze alle weken vóór een uitslag volledig hoeven te bepalen. Dat lukt de ene keer beter dan de andere. Ook dat hoort erbij.

Doorleven zonder te ontkennen

We laten ons leven niet meer volledig beperken door de diagnose. Dat hebben we echt moeten leren.

In het begin voelde het alsof alles moest wachten. Alsof je pas weer plannen mocht maken na goed nieuws, na een scan, na duidelijkheid. Maar wanneer je leven steeds tussen controles in staat, kun je niet blijven wachten tot alles zeker is.

Dus plannen we weer. Soms met een slag om de arm, soms met een annuleringsmogelijkheid en soms gewoon omdat we ergens ontzettend veel zin in hebben. We werken, koken, gaan op vakantie en kijken uit naar dingen die nog moeten komen. Er zijn dagen waarop de diagnose nauwelijks ter sprake komt en dagen waarop hij veel ruimte inneemt. Beide horen inmiddels bij ons leven.

De onbezonnenheid van vroeger is niet helemaal teruggekomen. Of die ooit terugkomt, weet ik niet.

Wat ervoor in de plaats is gekomen, is geen zorgeloosheid, maar wel het besef dat we ons leven niet steeds hoeven uit te stellen tot de volgende goede uitslag. We weten hoe kwetsbaar plannen kunnen zijn. En toch blijven we ze maken. De diagnose reist met ons mee, maar hoeft niet te bepalen hoe ver we durven kijken.

En ondertussen leven we verder. Met de onzekerheid naast ons, en het leven nog steeds voor ons.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *