Bij een klein deel van de mensen met een melanoom speelt erfelijke aanleg een duidelijke rol.
Een van de genen die daarbij belangrijk is, heet CDKN2A.
Een gen kun je zien als een stukje erfelijke informatie in je lichaam. Het CDKN2A-gen helpt normaal gesproken mee om de groei en deling van cellen onder controle te houden. Als er een erfelijke verandering in dit gen zit, werkt die bescherming minder goed. Daardoor neemt de kans op melanoom toe.
Wat is p16-Leiden?
In Nederland komt een bepaalde erfelijke verandering in het CDKN2A-gen relatief vaak voor. Die heet p16-Leiden.
Mensen met deze verandering hebben een duidelijk verhoogde kans om in hun leven een melanoom te krijgen. Ook kunnen zij meerdere melanomen krijgen.
Daarnaast is bij p16-Leiden ook het risico op alvleesklierkanker verhoogd. In Nederlandse onderzoeken wordt voor dragers een levenslang risico van ongeveer 15 tot 20 procent genoemd.
Betekent drager zijn dat je kanker krijgt?
Nee.
Een erfelijke verandering in het CDKN2A-gen betekent dat het risico verhoogd is. Het betekent niet dat iemand zeker een melanoom of alvleesklierkanker krijgt.
Ook binnen families met dezelfde erfelijke verandering kunnen grote verschillen bestaan. De ene persoon krijgt wel kanker en de andere niet, of pas op latere leeftijd.
Welke controles kunnen worden geadviseerd?
Mensen met een erfelijke CDKN2A-verandering krijgen meestal het advies om hun huid regelmatig te laten controleren en zelf alert te zijn op nieuwe of veranderende plekjes.
Bij sommige CDKN2A-veranderingen, waaronder p16-Leiden, kan ook controle van de alvleesklier worden besproken.
Welke controles passend zijn, hangt af van de precieze erfelijke verandering, de familiegeschiedenis en de persoonlijke situatie.
Waarom wordt roken extra afgeraden?
Voor dragers van p16-Leiden is roken extra ongunstig. Onderzoek laat zien dat roken bij deze groep samenhangt met een hoger risico op verschillende vormen van kanker, waaronder kanker van de alvleesklier en luchtwegen.
Ook voor ons is dit onderwerp persoonlijk
Dit onderwerp is voor ons extra dichtbij, omdat Arnaud drager is van het CDKN2A-gen.
Juist daardoor weten we hoe veel nieuwe informatie er ineens op je af kan komen wanneer erfelijkheid bij een melanoom ter sprake komt.
